Doların Artması İyi Mi Kötü Mü?

Yakın zamandır ülkenin ekonomik gündemini fazlasıyla meşgul eden bir geyik var: Dolar ve euro TL karşısında değer kazanarak rekor üstüne rekor kırdı! Bu durum karşısında iki çeşit yorum ortaya çıktı: "Yok ya bizim ekonomimiz sağlam ekonomidir bize bir şey olmaz." ya da "Zaten ne doğru gidiyordu ki ekonomi doğru gitsin, hayattan pek bir beklentim yok, akşam eve sağlam gitsem yeter." 

Peki bilimsel olarak Türk lirası, dolar ve euro üçgenine bakmaya çalışalım. 12 Aralık 2016 tarihinde 1$=3.46 TL idi ve 9 Ocak 2017'de 1$=3.71 TL oldu. Yani TL dolar karşısında %7 değer kaybetti ((3.71-3.46)/3.46=0.07). 1 Euro ya da avro (artık hangisi doğru ise) 12 Aralık 2016'da 3.68 TL iken 09.01.2017'de 3.92 TL oldu yani TL, euro karşısında % 6 değer kaybetti ((3.92-3.68)/3.68).

Türkiye'deki kronik sorunlardan birisi dışa bağımlı ekonomik büyümedir. Ne demek bu, biz kendi malımızı güzelim memleketimizde üretemediğimiz sürece dışarıya bağlıyız demektir. 

Örneğin, Sarıların Sülo Anonim Şirketi dayanıklı mal üretiyor (Buzdolabı, çamaşır makinesi vb.). Bu malları üretmek için ihtiyaç duyduğu ara malları (mesela buzdolabı üretmek için gerekli demiri) ülkemizde üretmediği için ithal etmek durumunda. Bir buzdolabı üretmek için ise 100$'lık demir ithal etmesi gerektiğini farz edelim. 12 Aralık 2016 tarihinde 346 TL ile 100$'lık mal alır iken, sadece kur değişiminden dolayı 09 Ocak 2017 tarihinde aynı buzdolabı için 371 TL ödemesi gerekecektir. Yani ne oldu, bu şirketin 1 buzdolabı üretim maliyeti 371- 346 TL, yani 25 TL artış gösterdi. 

Ha şunu demeyecek miyiz, ihracatçı ürettiği ürünleri yurt dışına satıyor, yurt dışına da yabancı para birimi ile satıyor, daha fazla para kazanması lazım. O yüzden kurun artması bizim için iyi bir şey. Bu durumda da bir ülkenin hangi para birimiyle ne kadar ihracat, ne kadar ithalat yaptığı sorusunun cevabını bulmak gerekmektedir. 

2016
İHRACAT 129.793.081.000 $		İTHALAT 180.196.370 $
Dolar ($)	%42,6	Dolar ($)	%55,9
Euro (€)	%48,4	Euro (€)	%35,6
Diğer	%9	Diğer	%8,5

Yukarıdaki tabloda Türkiye dış ticaretinin döviz cinsinden paylarına yer verilmektedir. Tablodaki veriler TÜİK'ten elde edilmiştir.  Tablodan Türkiye'nin 2016 yılında ithalatının ihracatından daha fazla olduğu ve ithalatının önemli bir bölümünün dolar ile yapıldığı anlaşılmaktadır. 

Peki sonuç ne? Doların bu denli hızlı bir şekilde artması dışa bağımlı olan Türkiye'de fiyat artışlarının devam edeceği anlamına gelmektedir. O sebeple yerli üretimin teşvik edilmediği, siyasal istikrarın sağlanmadığı yani yapısal reformların yapılmadığı sürece : "Zaten ne doğru gidiyordu ki ekonomi doğru gitsin, hayattan pek bir beklentim yok, akşam eve sağlam gitsem yeter." düşüncesini benimsemek daha bir olası görünüyor. 

Bomba

   Normal şartlarda bu yazımı Türkiye Ekonomisi hakkında, doların ülke ekonomimize etkisi üzerine yazmayı planlıyordum ama daha önemli bir gelişme oldu.

   Sıradan, güneşli bir cumartesi günü her şey yolunda ve güzel görünüyordu gözüne. Baya bir süredir İstanbul'un tadını çıkaracak vakti olmamıştı. İşte bu gün tam vaktiydi. Yürüyüşünü yaptıktan sonra Avrupa yakasına vapurla arkadaşıyla buluşmaya gitmişti. Baya bir süredir de bu yakaya geçmemişti o sebeple heyecanlıydı da. Tüm ihtişamıyla Boğaz köprüsü onu selamlıyordu. Kız kulesi anılarını tazeliyordu.

   Karşıya geçince bir o yana, bir bu yana koşuşturan, vapura yada otobüse yetişmeye çalışan insanlar vardı. Şehir kalabalığından sıyrılmayı başararak arkadaşıyla buluştu. Keyifliydi ya, bir şeyler içmek istediler. Şansın da yardımıyla güzel bir yer bulunmuş, içecekler söylenmişti, sohbet de gayet keyifliydi. Mekandaki diğer insanlar hayatlarının koşuşturmasından, bitmek tükenmek bilmeyen temposundan kurtulmak için keyifli keyifli kendi kabuklarına çekilmiş bir şekilde sohbet ediyorlardı birbirleriyle. Ters giden hiçbir şey yoktu. Ne doğudaki savaş ne de başka ülkelerdeki terör saldırıları. Bu tarz olaylar onlara uzaktı. Aslında pek uzak sayılmazdı da onların da başına gelmezdi herhalde. 

   Derken bir patlama sesi duyuldu. Gecenin güzelliğine adeta bıçak saplayan bir patlama. İlk etapta patlama sesi olduğunu düşünmedi. Ne de olsa cumartesi günüydü. Bir eğlence yerinden gelen havai fişek sesi olması muhtemeldi. Ancak etraftaki insanların neşesi kaçmıştı. Herkes hayatlarının vazgeçilmezi, adeta en iyi arkadaşları haline gelen akıllı telefonlarına sarılmıştı. Yanlış bir şey olmalıydı. Bu kararsızlıkta iken gecede çığlık gibi yankılanan ikinci bir patlama oldu. Artık bir sorun olduğu kesindi.

   Normal şartlarda sadece televizyonda izledikleri ya da radyoda duydukları patlama haberleri artık onlara yabancı değildi. Artık kanalı değiştirip bir diziye geçemezlerdi (zap yapamazlardı), çünkü onlar zaten filmin içindelerdi. Bunu geç de olsa anlamışlardı. Normalde yaşanan terör olaylarına kayıtsız kalır, her şeyin iyi olmasını umar, içten ve samimi bir şekilde üzülür, yoluna bakardı. Ancak şu an kalbi hızlı hızlı atıyor, bir kaç kilometre öteden gelen patlama sesinin yanında olabileceğini düşünüyor, her gün savaşın içinde yaşayan insanların psikolojisini biraz da olsa anlamaya çalışıyordu pek mümkün olmasa da.

   Apar topar dışarı çıkmıştı. Dışarıda onlarca ambulansın ve polis sirenlerinin sesleri bombanın sesinden bile daha fazla etkiliyordu onu. Sesler durmak bilmiyordu. Polislerin birisi geliyor diğeri gidiyordu. Kendini labirentte çıkış yolunu bulmaya çalışan bir fare gibi hissetti. Savunmasız, kırılgan, korkak! Nereye gitmeliydi? Bir an önce kendine gelmeliydi. Birkaç dakika sonra yürüyebilecek cesareti bulduğunda, bulunduğu yerden yaklaşık 1 kilometre uzakta olan otobüs durağı aklına geldi eve gitmek için. Arkadaşıyla vedalaştıktan sonra hemen yola koyuldu. Ancak yoldan sürekli ambulanslar geçiyor, polis sirenleri duyuluyordu. Üstelik en zoru da artık yanından geçen her insanın birer şüpheliye dönüşmüş olmasıydı Ne yapacakları belli olmayan şüpheliler. Hepsi birer canlı bombaydı sanki. Her an, evet evet şu anda hayatı nihayete erebilirdi bir saldırı olsa.

   Yürüdüğü yol boştu. Herkes bir vasıta  kullanarak durağa gitmeyi seçmiş diye düşündü. Tam bu sırada bedenine aniden bir titreme geldi. Soğuk bir titreme. Halbuki güneşli olan bu günde bedenini ısıtacak güneşi bulmuştu. Ölümün soğukluğuydu bu aslında. Bu soğukluk hissiyle durağa geldiği zaman bir kalabalıkla karşılaştı. Herkes evine dönmeye çalışıyordu. Otobüs geldiğinde ise insanlar adeta kümesinden kaçan bir tavuk gibi heyecanla, itişe kakışa yer bulmaya, Avrupa yakasını terk etmeye çalışıyorlardı. Yolculuk bitip Anadolu yakasına geçtiği zaman ise evine doğru yürürken hayatı düşündü, içinde bulunduğu hayatı. Acaba bugün eve dönemese ne olurdu? Hayatta ne yapmıştı, neyi başarmıştı? Pişmanlıkları nelerdi? Ne kadar iyi davranmıştı insanlara? Ya da bu terör olaylarına, verilen şehitlere, yanan ocaklara ne kadar kayıtsız kalmalıydı? Kalmamalıydı.

   Ülkedeki ve dünyadaki tüm siyasilere, kendi çıkarlarını en üstte tutup diğer ülkeleri düşünmeyen tüm birliklere, gruplara bugün daha da fazla lanet edip, isyan edip, hayatın tamamen bir tesadüften ibaret olduğunu anlayarak gözlerini kapadı. Dünyada bu kadar evsiz, barksız, savaş mağduru varken uyuyacak yatağı varken şanslıydı, bugün de ölmemişti...

  Son zamanlarda okuduğum Süleyman Akbulut'un "Her Savaş Bir Tanrı Öldürür" kitabının kahramanı olan askere  çatışmalar ne zaman biter diye soruluyor. O da: "İnsanlar televizyondan izlemeyi bırakıp bir şeyler yapmaya çalıştıkları zaman diyor." 

Ne dersiniz, zamanı gelmedi mi?

Oyuncu

     Oyuncu olmak, olabilmek zor mudur sizce? Sahnede bir karakteri canlandırabilmek? Ya da oyuncu kelimesini tanımlamak isterseniz nasıl tanımlarsınız? Türk Dil Kurumu'ndaki gibi: "Sinema, perde veya bir gösteride rol alan sanatçı, aktör, aktris" şeklinde mi?

      Bir tiyatro oyununa gidildiğinde hele ki bu oyun beğenilen, eğlendiren, güldüren bir oyun ise seyircinin ilk yorumu "vay be ne yetenekliler, ne de güzel oynadılar"şeklinde olur. Oyun bittiğinde ve herkes evlerine dönüp ertesi gün yeni güne başlandığında farklı bir perde açılır. Bu perdenin bir önceki akşam izlenen tiyatro oyunundan farkı, oynanması için bir sahneye ihtiyaç duyulmaması ve kaç perde olduğunun belli olmamasıdır. Yani oyunun dramatik bir final bölümü vardır elbet, ancak ne zaman ve nasıl olacağı henüz bilinmemektedir.

     İnsanlar her gün oynarlar aslında farklı farklı maskeler takarak. Sabah uykulu olarak karşılaşılan komşulara karşı, işte üstlerine ya da işe yeni başlayanlara karşı, iş çıkışında içinde bulunulan sosyal çevrede arkadaşlara karşı, hatta ailedeki bireylere karşı. Tıpkı evlerde giysilerin bulunduğu gardırop gibi, maskelerin olduğu dolaptan her ortam için farklı bir yüz seçilir, karakter seçilir. O karakterin kılığına bürünülür. Aslında en kolay yol da budur. Ütülü bir kostüme, perruğa, aksesuara, ışığa, sahneye ihtiyaç duymadan direkt oyuncu olmuşsundur. Sadece birnadet maskeyle. 90'ların popüler çizgi filmi Maske(The Mask)'de olduğu gibi tak maskeyi istediğin karaktere dönüş. Aslına bakılırsa herkes birer oyuncudur, hemi de en profesyonelinden. 

     Dünyaya farklı bir gezegenden gelen birinin hayatını anlatan PK(Pekaay) - 2014 filmini izlemenizi naçizane öneririm.

         Sonuç olarak Oscar goes to ....... diyerekten bu ödülü tüm insanlık adına kaldırmaktan mutluluk duyuyorum. 

Oscar konuşması:

        Bu ödülü her gün farklı, farklı kılığa bürünebilecek kadar yetenekli olan, dünyada küçücük bir parça kadar yer kaplayan ancak egolarına yenik düşüp tüm dünyaya sahip olmaya çalışan, "Küresel ısınmamı o da ne, fok balıkları mı çok yalnız? Nasıl yani?" diyerek çevresinde çok kişi bulunan aslında  iç dünyasında yapa yalnız olan tüm kişiler için alıyorum.  Teşekkürler.

Mınız Mı, Mımız Mı?

   Bugün 29 Ekim 2016, hepinizin/hepimizin Cumhuriyet Bayramınız/Bayramımız/Bayramı kutlu olsun!

   Sosyal medyada başlayıp daha sonra belediyelerin afişlerine kadar sıçrayan ve tartışma konusu haline gelen bir konu var. Bayramı nasıl kutlayacağız? Daha doğrusu bu kutlamayı nasıl ifade edeceğiz?  

   Eskiden yoldan geçen birine: "Cumhuriyet Bayramınız kutlu olsun" dendiğinde "teşekkür ederim senin de bayramın kutlu olsun" diye cevaplanır ve herhangi bir yanlış anlaşılmaya meal verilmeden ikili arasındaki konuşma sonlanırdı. Burada anlaşılan bayramın zaten herkesin bayramı olduğu ve ben zaten kutluyorum, senin de kutlu olsun mesajını karşı tarafa iletmekti. Ancak şu an biri "Cumhuriyet Bayramınız kutlu olsun" dediğinde maalesef akla :"Heyyy, nasıl yani sen kutlamıyorsun da benim bayramı mı kutluyorsun?" şeklinde bir düşünce akla gelmeye başladı. Artık -mınız eki insanlara batmaya başladı. Bu algının oluşmasında suçu salt vatandaşa bağlamak yanlış olur. Biraz da siyasilere nasıl bayram kutlamamız gerektiğinin ya da neden bu hale geldiğimizin sorusunu yöneltmek lazım.

   Kanımca, -mınız, -mımız farklılaşmasının sebebi Türkiye'de son 5 yıldır etkisinin arttığını düşündüğüm insanlar arası "kutuplaşma" dır.. Artık kişiler birbirlerine siyasi görüşlerine göre bakar oldu. Artık "o" var, "bu" var, "şu" var.  Ya da "şu" var, "bu" var, "o" var. Çocukluğumuzda, Erol Büyükburç'un da oynadığı "Shubuo" reklamı geri döndü resmen. Bu reklamı hatırlamak için tıklayınız.  Maalesef yoldan geçen hayvanlara (asla onları küçümsemiyorum, bizlerle aynı yaşama hakkına sahipler) bile daha sevecen davranmaya, daha şefkatli bakmaya başladık. En iyisi şu an her şeyi bir köşeye atıp birbirimizi tekrar önemsemek, eskisi gibi birbirimize kenetlenmek. Çok mu zor? Zaman gösterecek...

   Her şeye rağmen bugün 29 Ekim, bu bayramın anlamını kavrayabilmek dileğiyle. 29 Ekim'in anlamını hatırlatan çok güzel bir video Şişli Belediye'si tarafından hazırlanmış. Bu videoya erişmek için tıklayınız. (not: Şişli Belediyesi'ne özel bir ilgim yok; Fatsa Belediyesi falan da yapsaydı bu şekilde bir video, onu da keyifle paylaşırdım).

   Sonuç olarak herkesi mutlu etmek için bayram mesajını şu şekilde verelim, kim üzerine nasıl almak isterse artık:

 Cumhuriyet Bayramı Kutlu Olsun!!

2 Saniye, 2 Gün, 20 Yıl, Ömür Boyu

     Güneşli ve sıradan bir günün ardından güzel bir yemek yedikten sonra kahramanımız karşıdan karşıya geçmeye çalışıyordu. Hava henüz kararmıştı. Bu sebeple ayrıca dikkatli olmalıydı. Arabaların fazla olmasından dolayı biraz bekledi. Yolda ilerleyen arabaların farları gözünü alıyordu. Ta ki ani bir fren sesi duyana kadar. Kahramanımız bir anda gördüğü olay karşısında şok oldu. Önünde, evet evet 5-10 metre önünde bir trafik kazası yaşanmıştı. Tam da karşıdan karşıya geçmeye karar vermişken. Bir araba yayaya çarpmıştı. Yolun etrafında cam parçaları vardı. Un ufak cam parçaları. Adeta parçalanmış yeni hayatları simgeler gibi. Arabanın sürücüsü arabayı durdurur durdurmaz arabayı terk etti ve olan bitenin şokuyla bir çığlık attı. Bir anda sessizleşen geceyi uyandıran bir çığlık. Kahramanımız olayın ciddiyetinin bu çığlıktan sonra farkına varmıştı. Kendine gelip cesaretini toplayarak karşıya geçti ve yerde hareketsiz yatan genci gördü. Gencin yanında ne olup bittiğini henüz anlayamayan, anlamlandıramayan bir baba vardı. Etrafta ambulansı arayan, trafiği yavaşlatmaya çalışan ve ne olduğunu anlamaya çalışan meraklı insanlar vardı. Bu meraklı insanlar arasında babanın sesi çok tiz bir şekilde duyuldu: "Oğlum ne oldu sana?". Evet bu kadar basitti aslında hayatın son bulması. Olay 2 saniyeden kısa bir sürede gerçekleşmiş; belki de kahramanımız 2 saniye ile aynı olay başına gelmemişti. 2 gün yaşanan bu olayın etkisinden çıkamamıştı. Ancak sürücü ve baba için durum biraz farklıydı. Sürücü belki de 20-30 yıl bu olayın etkisinde çıkamayacaktı. Baba için ise yaşadığı acı ömür boyu unutulamayacak kadar derin bir acıydı. Çünkü oğlunu kaybetmişti...

     Yaşadığınız anın değerini bilin. Evet şimdi, şu an, şu saniyede sevdiklerinizi arayıp onlara sevginizi söyleyin, haykırın! Onları ne kadar sevdiğinizi söyleyin. Eğer şanlıysanız ve sevdikleriniz yanı başınızdaysa bugünü sarılma günü olarak ilan edin ve sevdiklerinize sarılın, sımsıkı sarılın. Onları bir daha ne zaman göreceğinizi bilemeyebilirsiniz çünkü...

76 kilometre

   76 kilometre, yazıyla yetmiş altı, mile çevirecek olursak 47 mil. İlk etapta 7 ve 6'nın birleşip iki basamaklı bir sayı meydana getirmesinden başka bir anlam ifade etmeyebilir 76 sayısı. Ancak durum biraz daha farklı.

   76 kilometre Cilvegözü sınır kapısıyla (Hatay/Reyhanlı) Suriye'nin Halep şehri arasındaki mesafe. Bu hafta öğrendiğim şeylerden biri de Halep şehrinin varlığı idi. Bu şehrin ismini bir seyahat sırasında ya da bu şehirden  bir misafir ağırlarken öğrenemedim maalesef. Bu şehrin ismini öğrenme sebebim: Omran Daqneesh.

   Omran Daqneesh Suriye'nin Halep şehrinde yaşamaya çalışan bir çocuk. Yaşamaya çalışan çünkü oradaki hayat bizimkinden biraz farklı. Dışarı çıkmak istiyor. Evet çocuklar dışarı çıkmak ister, oyun oynamak için. Ancak Omran Daqneesh oyun oynamak için ya da arkadaşı çağırdığı için dışarı çıkmak istemiyor, göçük altında kaldığı için dışarı çıkmak istiyor. Çünkü savaş yüzünü 76 kilometre uzağında değil yanı başında gösterdi. Aynı saldırıda hayatını kaybeden diğer 4500 çocuktan daha şanslı, göçükten dışarı çıkabildi ve şu görüntüyle tanındı (TIKLAYINIZ). 

   Aylan Kurdi. 3 yaşında, ülkesinden kaçmak isterken cansız bedeni Bodrum kıyısına vuran Suriyeli çocuk. Bu olayın üzerinden bir yıl bile geçmedi daha. Unuttuk değil mi? Çünkü aaa durum üzücü ama bize bir şey olmuyor deyip günlük hayatımıza geri döndük. Sabah işe yetişme çabalarına, işte iken çıkış saatini beklemeye, akşam da yemeğimizi yemeğe devam ettik, gece de hiçbir şey olmamış gibi sıcak yataklarımıza geri döndük/geri döndüm.

   Bir fotoğraf yaşanan bu olayı ne de güzel anlatıyor. Ancak insanoğlu bu duruma kayıtsız kalmaya devam ediyor. 2005 yılında vizyona giren Hotel Rwanda (Ruanda Oteli) filminde 1994 yılındaki Ruanda katliamı anlatılıyor. Otel müdürü (Paul Rusesabagina) ve gazeteci/muhabir (Jack Daglish) arasında şöyle bir konuşma geçiyor:

OM(Otel Müdürü): O görüntüyü (katliam görüntüsü) çektiğiniz için mutluyum, dünya izleyecek. İnsanların bu duruma kayıtsız kalmaması/harekete geçmesi için tek şansımız bu.

MU(muhabir): Eğer dünya bu duruma kayıtsız kalırsa yine de görüntüyü yayınlamak iyi bir şey midir?

OM:  Böyle bir vahşeti gördükten sonra nasıl kayıtsız kalırlar?

MU: Bence insanlar bu görüntüyü izleyecek ve izledikten sonra "Aman Allah'ım, korkunç" deyip akşam yemeklerini yemeğe devam edecekler.

Bahsedilen konuşmaya ulaşmak için TIKLAYINIZ.

   Sonuç olarak, 76 kilometre fark ile hala yanımızda çocuğumuz var, sabah işe gidebiliyoruz, bu yazıyı yazabiliyorum. Ancak dünya politikayı bırakıp insanlara yardım etmeye karar verene kadar 76 kilometre bizi korumaya yeter mi? Ya da hep sadece kendimiz mi? Ne zaman harekete geçilmeli? Bize dokunmayan yılan daha ne kadar yaşasın? Karar insanlığın, politikacıların...

Eğitim Sisteminiz Nasıl?

Bir kişi Türkiye'yi kast ederek "Eğitim sisteminiz nasıl" diye bir soru sorduğunda verilen cevabı duyar gibiyim: "Türkiye'de eğitim sistemi çok kötü, Türkiye'de eğitim sistemi gittikçe bozuluyor." Eğer cevabınız bu yönde değil ise buyurun düşüncemi açıklayayım.

Türkiye'de eğitim sistemi neden iyi değildir?

Eğitim sisteminde sadece üniversiteler etkin değildir elbet ancak üniversiteler eğitim-öğretim pramitinin en önemli basamaklarından biridir. Piramitin tepesinde olan üniversitelerdeki iki önemli probleme bir göz atalım:

1) Üniversitelerde özgür düşünce yok. Herkes bir konudaki düşüncesini ifade edebilme, tartışmaya açabilme hakkına sahip olmalı. Düşünceler birlerinden ne kadar farklı olursa olsun, saygı duyulmalı. Çünkü her düşünce dinlenmeyi hak etmektedir. Dinlenilen düşünce geliştirilip tartışılmalıdır. Ancak bu şekilde bir ortam mevcut değil. 

Mesela zorlu lisans hayatından sonra çalışkan Ahmet yüksek lisansa kabul edildi ve bir makale  hazırladı. Ancak makalenin konusu daha önce pek çalışılmamış ve alışıla gelmemiş.Bu konuya Osmanlı tarihi diyelim mesela. Hocaya çalışmasını gösteren Ahmet hayal kırıklığı ile hocanın odasından çıkar. Hoca yazıyı doğru düzgün okumamıştır bile. Göz ucuyla bakmıştır. Ama yazıya olumsuz  yorum yapabilmiştir. Nasıl olmuştur bu? Anlam verememiştir. Ahmet kendini rahatlatmak için "zaten kabul olsa da şu, bu yazıya ne der" kaygısıyla özgür düşünemeyecektim deyip vicdanını rahatlatarak boynu bükük bir şekilde makalesini düzeltmeye ya da tekrar yeni bir konuda yazmaya koyulur.

2) Üniversitelerde öğrenci sayılarının fazlalığı eğitimin kalitesini olumsuz etkilemektedir. Uzun ve zorlu bir  tez döneminden sonra öğretim üyesi olma sıfatına erişmiş bir hocayı düşünelim. Bu hoca haftanın dört günü 1. ve 2. öğretim derslerine girsin ve sınıf mevcudu da 120 olsun. Hepimiz öğrenci olduk. Bu sebeple dersi 30 kişinin ektiğini farz edelim. Bu hoca haftada dört gün 90 kişiye ders anlatmaktadır. Tahminimce haftada dört gün ders anlatmak için de en az haftanın iki günü derse hazırlık yapmak gerekmektedir. Buradaki problem haftanın dört günü hem de 90'ar kişinin bulunduğu bir sınıfa derse girmenin fiziksel ve zihinsel yıpranması ve bu derse hazırlık yapmanın zor olmasıdır. Haftanın 6 günü sadece derslerle geçip sadece 1 gün kişisel çalışmalara ayrılacaktır. Bu bir günde hoca kendisine, hobilerine zaman mı ayıracak, kişisel gelişim için çaba mı harcayacak, yoksa temizlik yapıp bulaşıkları mı yıkayacak. En iyisi dersleri anlatıp geçeyim diyerek derslere hazırlık sürecini kısma yoluna gidecektir.  E bu durumda da eğitim kalitesinden söz etmek, lale devrinde lahanadan bahsetmeye benzeyecektir.

Sonuç olarak yapılması gereken şey basit, aşağıdakileri yemek:

40 Fırın Ekmek